رزم آرا از نخست وزیری تا ترور

58 سال از زمانی که سپهبد رزم آرا فرمان نخست وزیری را از محمد رضا شاه پهلوی گرفت گذشته است.

حاج علی رزم آرا که بعدها به نام سپهبد رزم آرا در تاریخ سیاسی ایران شهرت یافت، در عید قربان سال 1280 در تهران تولد یافت.


پدرش از افسران تحصیلکرده قزاقخانه بود از این رو فرزندش را برای تحصیلات ابتدا به مکتب خانه و سپس به مدارس الیانس، اقدسیه و دارالفنون فرستاد علی در هفده سالگی وارد مدرسه نظام مشیر الدوله شد و در 1299 درجه ستوان دومی گرفت. پس از احراز درجه افسری در اثر اقداماتی که کرده بود به درجه سلطانی ارتقا مقام یافت و در سال 1302 همراه با افسران جوان به منظور فراگیری فنون نظامی، عازم فرانسه شد.


رزم‌آرا در ۵ تیر ۱۳۲۹ به نخست‌وزیری منصوب شد. رزم‌آرا قصد داشت قرارداد الحاقی نفت (معروف به قرارداد گس-گلشائیان) را درمجلس به تصویب برساند، اما مخالفت جدّی و گسترده جبهه ملی به وی اجازه این کار را نداد که این امر موجب شد که او در ۵ دی ۱۳۲۹ لایحه قرارداد الحاقی را از مجلس پس بگیرد.


فدائیان اسلام تصمیم گرفتند روز 16 اسفند قبل از ظهر درحالی که علی رزم آرا برای شرکت در مجلس ختم آیت الله فیض به مسجد شاه می‌رود، او را ترور انقلابی کنند. گلوله علی طهماسبی در حیات مسجد بر سینه او نشست و در دم جان سپرد درحالیکه ضارب او نیز هرگز مجازات نشد. در سال 1331 هنگامی که جبهه ملی در مجلس در اوج قدرت بود، به وسیله نمایندگان طرحی تهیه و تصویب شد که خلیل طهماسبی را از زندان آزاد می‌کرد. این ماده واحده تاکید داشت : چون خیانت علی رزم ارا و حمایت او از اجانب بر ملت ایران ثابت است، بر فرض اینکه قاتل او خلیل طهماسبی باشد، از طرف مردم ایران بیگناه شناخته شده و تبرئه می‌شود. قتل رزم‌آرا عملاً به روند ملی شدن صنعت نفت ایران سرعت بخشید و کم‌تر از دو هفته پس از این حادثه، لایحه ملی شدن نفت در پایان سال ۱۳۲۹ در مجلس تصویب شد.